*|* Πράγματα που περνάνε *|*

* Τα αυτοκίνητα από μπροστά μου. Και προς τις δυο κατευθύνσεις.

* Ο χειμώνας- προς το τέλος του Μάρτη έρχεται η άνοιξη. Σκέφτομαι ότι θα είχε πλάκα μια φορά μετά το Μάρτη να μπει έτσι ξαφνικά ο Οκτώβρης.

* Οι σκέψεις. Ανά πάσα στιγμή και προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Μερικές φορές επιστρέφουν.

* Η δίψα. Αρκεί λίγο δροσερό νεράκι.

* Τα φύλλα και η σκόνη. Προς όποια κατεύθυνση έχει κέφι ο αόρατος Άνεμος.

* Τα λιμάνια κάθε που ξεκινά ένα καινούριο ταξίδι.

* Το φως από την ανατολή προς τη δύση (εκτός αν ατύχησες να είσαι ο Θυέστης)

* Τα όνειρα όταν ξυπνάς (... ή μήπως όχι?)

* Ο χρόνος - βιαστικός όταν θέλεις κι άλλο, νωθρός και κουρασμένος όταν βιάζεσαι (εκτός αν δεν πιστεύεις ότι υπάρχει)


* Η αγωνία - μόλις γίνει αυτό που περιμένεις ή μόλις μάθεις κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται να γίνει.

* Το μαύρο σύννεφο - ώσπου να καθαρίσει ο ουρανός ή ώσπου να βρέξει.

* Τα εντυπωσιακά πλάσματα που τραβάνε μαγικά την προσοχή σου και διαστέλλουν το χώρο γύρω τους.

* Η χαρά. Για να γίνει για λίγο λύπη. Και μετά να ξαναγίνει για λίγο χαρά. Και μετά πάλι λύπη. Και μετά πάλι χαρά.

* Το μαρτύριο του Σίσυφου - μόλις το μοιραστείς.

* Οι ιδέες - προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Είναι αμέτρητες: οι περισσότερες θα πεθάνουν στη διαδρομή προς την πραγμάτωση. Οι λίγες που θα φτάσουν δεν περνάνε πια.

* Τα παπούτσια μου. Με τα πόδια μου μέσα. Τα παπούτσια μου κάνουν υπέροχους κύκλους. Να, έτσι

* Οι πόθοι. Καίγοντας ό,τι περισσεύει.

* Όλα όσα φοβάσαι μην τυχόν και περάσουν. Για να σου μάθουν ότι δεν πρέπει να φοβάσαι. Επιστρέφουν μόνο όταν δε φοβάσαι πια κι όταν δεν τα επιθυμείς πια. 

πράξη δεύτερη | director's cut

Δεύτερος πυροβολισμός

                                   Σιωπή...

[ κραυγές στο βάθος ]

[ ήχος από κύματα ]


βουλιάζω

όχι εγώ

η αντίληψη

βουλιάζουμε

ΟΧΙ  ΒΟΗΘΕΙΑ

Β Α Θ Ο Σ

δικό μου

θα το πάρω σπίτι

ευχαριστώ

Συνώνυμα

Συνώνυμα. 
Είμαστε συνώνυμα
που δοκιμάζουν εφήμερους προσδιορισμούς
διαλέγουν αυτόν που ταιριάζει
με την περίσταση
και στολίζουν με άλλους
ό,τι τα περιβάλλει
Έτσι διασκεδάζουμε το νου μας
Επίθετα που παιχνιδιάρικα αναιρούν το ένα το άλλο
Ρήματα που αποφαίνονται για τα φαινόμενα
Επιρρήματα που ταχτοποιούν το χώρο και το χρόνο
Κάνε πως σβήνεις από το λεξικό όλα τα υπόλοιπα
κι αφήνεις μόνο
τα ουσιαστικά.
Όλα τα ουσιαστικά είναι συνώνυμα
Είμαστε συνώνυμα
Αραδιασμένα σε ένα λεξικό
ξαπλωμένα καθένα στη σελίδα του
παράλληλα επίπεδα
παράλληλες ζωές εννοιών
παράλληλες πορείες
άνθρωπος  |  δέντρο  |  πέτρα  |  σύννεφο  |  χώμα
μεγάλα και μικρά αθροίσματα φθόγγων
λέξεις που όλες τους σημαίνουν
αυτό
που δε χώρεσε ποτέ σε μια λέξη. 

Ο πρώτος που θα κάνει την ευχή

Νά 'τανε, λέει, 
όποιος κάνει πρώτος μια ευχή 
αυτή να πραγματοποιείται.
Και τότε θα το ξέρει 
πως την ευχή αυτή 
δεν την έχει κάνει ποτέ 
κανένας άλλος πριν απ' αυτόν.


          "Να γινόμουν σύννεφο" . . .

. . . δεν έγινα σύννεφο
                                        -κάποιος πριν από μένα έγινε σύννεφο

                                                                                            ο τυχερός!

          "Να γινόμουν γλάρος" . . . 

. . . δεν έγινα γλάρος
                                        -κάποιος πριν από μένα έγινε γλάρος

                                                                                             ο τυχερός!

          "Να γινόμουν μουσική" . . . 

. . . δεν έγινα μουσική
                                        -κάποιος πριν από μένα έγινε μουσική

                                                                                              ο τυχερός!


...Και τι να έχει μείνει 
να ευχηθώ πριν από όλους
για να γίνω αυτό 
αντί να είμαι εγώ..;
Κι αφού εγώ 
ακόμα είμαι εγώ
κανείς δεν έχει ευχηθεί ακόμη 
να γίνει εγώ

Ας ευχηθώ πριν απ' όλους

          
          "Να γινόμουν εγώ" . . . 

. . . δεν έγινα εγώ
                                         -εγώ, πριν από μένα έγινα εγώ

                                                                                             ο τυχερός!

| Εγώ, που τώρα σου γράφω παρέα με έναν γλάρο, ένα σύννεφο και μια όμορφη μελωδία | εύχομαι να γίνω η ευχή που θα κάνεις πρώτος |

Κινδυνεύει ο νους μου

Κινδυνεύει ο νους μου
όταν μαθαίνω πως υποφέρεις
Κινδυνεύει ο νους μου
όταν ακούω παιδικό κλάμα 
και βλέπω σπασμένα παιχνίδια
Κινδυνεύει ο νους μου
να σε βλέπει να αποθηκεύεις μίσος
Κινδυνεύει ο νους μου
όταν στο όνομα της δικαιοσύνης
πας να βρεις άλλοθι για τις μεγαλύτερες αδικίες
Κινδυνεύει ο νους μου
όταν νιώθω την ανάσα χιλιάδων ψυχών
που παλεύουν μέσα σε μοναξιές που δεν διάλεξαν
Κινδυνεύει ο νους μου
όταν σε βλέπω να περνάς αδιάφορα
μπροστά από τη δυστυχία
Κινδυνεύει ο νους μου
όταν σε βλέπω να βασανίζεσαι
ανάμεσα στις επιθυμίες και τους φόβους σου.
Κινδυνεύει ο νους μου
όταν δε βρίσκω τρόπο 
να σε πάω στις ομορφιές. 

Παντού ομορφιές, η Ζωή είναι η Ομορφιά
η ανάσα σου, το γέλιο σου, ο διπλανός σου,
οι δυσκολίες σου, ένα βλέμμα, το κοτσύφι που κελαηδάει,
το κύμα που σκάει στην ακτή, το πλοίο που έρχεται,
το ποίημα που διάβασες, εκείνο το όμορφο τραγούδι, οι δερβίσηδες που περιστρέφονται, ο ήλιος που σε βρήκε ξαπλωμένο σε μια παραλία,
ένα πιτσιρίκι που ξεκαρδίζεται στα γέλια μέσα στο λεωφορείο,
η αγκαλιά που είχες να δώσεις- κι ας μην την έδωσες,
τα γλυκόλογα που ήθελες να πεις- κι ας μην τα είπες,

Joan Miro, Dancer (1925)

οι ρυτίδες στα χέρια της γιαγιάς, ο σκύλος που χοροπηδάει στην πόρτα και θέλει βόλτα, ο ιστός της αράχνης που ιριδίζει κάτω από το φως, το πρώτο μπουμπούκι που έβγαλε η γαρδένια στη γλάστρα, οι άνθρωποι που παλεύουν κάθε μέρα για τα ιδανικά τους, τα σύννεφα που τρέχουν, το φεγγάρι που γεμίζει πάλι, η βροχή, η μυρωδιά από το βρεγμένο χώμα, τα παιδιά που φωνάζουν εκδρομή, ο ήχος που κάνουν τα πόδια όταν χορεύουν, ο έρωτας, η γλύκα ν' ακούς τ' όνομά σου από αγαπημένα χείλη, η ομορφιά των ανθρώπων που έφυγαν από τη ζωή σου, οι αναμνήσεις που σε συνοδεύουν ως εδώ, μια κούπα ζεστός καφές ένα κρύο πρωινό, ο ανέμελος περίπατος στην πόλη. 

Δεν κινδυνεύει πια ο νους μου. 
Αγαπώ

Συχαριάσματα εἰς γενέθλια γαϊδάρου (Ανδρεα Λασκαρατου)

Καλορίζικος. Νὰ ζήσῃ
Ὁ νηὸς γαΐδαρος, ν᾿ ἀξίνῃ.
Νὰ σοῦ ζήση, νὰ σοῦ γίνῃ
Ὡς καθὼς ἐπιθυμᾶς.
Νὰ σοῦ ἀξένουνε τ᾿ αὐτιά του,
Καὶ νὰν᾿ τὰ συχνοτσουλόνῃ.
Νὰ χοντρένῃ, νὰ ῾ψηλώνῃ,
Ὡς καθὼς ἐπιθυμᾶς.
Νὰ σοῦ ζήσῃ. Ὁ Θειὸς νὰ κάμῃ
Νὰ σοῦ ζήσῃ ὁ γάϊδαρός σου.
Νὰν τὸν ἔχης πάντα ὀμπρός σου
Ὡς καθὼς ἐπιθυμᾶς.
Νὰ σοῦ ζήσῃ ὁ γάϊδαρός σου
Καὶ νὰ ζήσῃς κι ἡ ἀφεντιά σου,
Νὰν τὸν ἔχῃς στὴ δουλειά σου
Ὡς καθὼς ἐπιθυμᾶς.

Εικόνες: Ηράκλειο- Εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο (αλευρόμυλοι Καστρινάκη)

[Είμαι Εκείνο] #2

 


 Δεν είστε μέσα στο σώμα, το σώμα είναι μέσα σε σας!
Ο νους είναι μέσα σε σας. Αυτά συμβαίνουν σε σας. Είναι εκεί επειδή εσείς τα βρίσκεται ενδιαφέροντα. Η ίδια η φύση σας έχει την απεριόριστη ικανότητα να απολαμβάνει. Είναι πλήρης ενθουσιασμού και στοργής. Εκχέει την ακτινοβολία της πάνω σε όλα όσα έρχονται μέσα στην επίγνωσή της και τίποτε δεν αποκλείεται. Δε γνωρίζει το κακό ή την ασχήμια. Ελπίζει, εμπιστεύεται, πιστεύει, αγαπάει. Εσείς οι άνθρωποι δεν ξέρετε πόσα χάνετε με το να μη γνωρίζετε τον αληθινό σας εαυτό. Δεν είστε ούτε το σώμα, ούτε ο νους. Ούτε το καύσιμο, ούτε η φωτιά. Αυτά εμφανίζονται κι εξαφανίζονται, υπακούοντας στους δικούς τους νόμους.

Αγαπάτε εκείνο που είστε, τον αληθινό σας εαυτό, κι ό,τι κι αν κάνετε, το κάνετε για την ευτυχία σας. Το να τον βρείτε, να τον γνωρίσετε και να τον περιποιηθείτε είναι η βασική σας παρόρμηση. Από αμνημόνευτους χρόνους αγαπάτε τον εαυτό σας, αλλά ποτέ με σοφία. Χρησιμοποιήστε το σώμα και το νου σας σοφά στην υπηρεσία του εαυτού, αυτό είναι όλο. Να είστε αληθινός προς τον εαυτό σας, αγαπήστε τον εαυτό απόλυτα. Μην υποκρίνεστε πως αγαπάτε τους άλλους όπως τον εαυτό σας. Δε μπορείτε να τους αγαπήσετε, εκτός κι αν έχετε συνειδητοποιήσει πως αυτοί είναι ένα με σας. Μην προσποιείστε πως είστε αυτό που δεν είστε, μην αρνείστε να είστε εκείνο που είστε. Η αγάπη σας για τους άλλους είναι το αποτέλεσμα της αυτογνωσίας, όχι η αιτία της. Χωρίς την αυτοπραγμάτωση καμιά αρετή δεν είναι γνήσια. Όταν θα γνωρίζετε πέρα από κάθε αμφιβολία ότι η ίδια η ζωή ρέει μέσα από όλα όσα υπάρχουν και ότι εσείς είστε αυτή η ζωή, τότε θα αγαπάτε τα πάντα φυσικά κι αυθόρμητα. Όταν θα συνειδητοποιήσετε το βάθος και την πληρότητα της αγάπης σας για τον εαυτό σας, θα γνωρίσετε πλέον ότι κάθε έμβιο ον και το σύμπαν ολόκληρο περιλαμβάνονται στη στοργή σας. Όμως όταν βλέπετε κάτι ως χωριστό από σας, δε μπορείτε να το αγαπήσετε επειδή το φοβάστε. Η αποξένωση προκαλεί φόβο, κι ο φόβος βαθαίνει την αποξένωση. Πρόκειται για ένα φαύλο κύκλο. Μόνο η αυτοπραγμάτωση μπορεί να τον σπάσει. Κινηθείτε αποφασιστικά προς αυτόν το στόχο.




"τυχαίο" απόσπασμα από το "Είμαι Εκείνο", Συνομιλίες με το Σρι Νισαργκαντάττα Μαχαράτζ

Νίκη με ήττα

Επιθυμίες και Φόβοι, 

καλημέρα.

Ανταλλάξατε θέσεις
κι είναι για γέλια και για κλάματα
και για τίποτα από τα δύο.

Το έβλεπα νά 'ρχεται
μα ήθελα να το κάνω.
Να κάνω κάτι εγώ. Να κινηθώ.

Να κινηθώ ή να νικηθώ ;
Δύο στα δύο.

Τουλάχιστον έπαιζα μόνη μου
κι αυτό είναι μια κάποια παρηγοριά.

Θα κλείσω τα μάτια

Θα κλείσω τα μάτια
θ’ απλώσω τα χέρια
μακρυά από τη φτώχεια
μακρυά απ’τη μιζέρια
θα πάρω την στράτα
και εγώ τη μεγάλη
θα κλείσω τα μάτια
και όπου με βγάλει*


Όπου κοιτάζεις, εκεί πηγαίνεις. Κι είπα να κοιτάζω μόνο τις ομορφιές. Μήπως και τους δώσω λίγο θάρρος κι αρχίσουν μαγικά να πολλαπλασιάζονται. Δεν είναι καθόλου ουτοπικό αυτό. Ούτε μεταφυσικό. Στο λέω διότι το κατάφερα. Και θυμήθηκα ότι οι άνθρωποι είναι όμορφα πλάσματα, ότι το τραγούδι τους φτιάχνεται με τα ίδια πράγματα που φτιάχνεται και το δικό μου τραγούδι. Συγχώρησα στην απερισκεψία των άλλων όλες τις δικές μου απερισκεψίες, στην απουσία των άλλων όλες τις δικές μου απουσίες, στη μικρότητά τους κάθε δική μου μικρότητα. Αγάπησα στην παραμικρή ομορφιά των άλλων κάθε μικρή δική μου ομορφιά. Κι άρχισα να καταλαβαίνω νιώθοντας, άρχισα να αγγίζω την κλωστή που ενώνει όσα ως τώρα κατανοούσα με ένα μυαλό που είχε μάθει μόνο να διαχωρίζει.


Όλα αυτά με κλειστά μάτια.
Έτσι και κάνω να τ' ανοίξω, μια βροντερή σφαλιάρα με πετάει κάτω. 
Θύτες διαιωνίζουν την ασχήμια χωρίς κόπο: δημιουργώντας θύματα. Αίμα και εξουσία. Καθωσπρεπισμός και άκρατη ηθικολογία. Χρέη, αυτοκτονίες, μισαλλοδοξία και κατανάλωση. Καταστολή και αντίσταση. Θυσίες αμνών εις το όνομα της πλάνης. Καιροσκόποι, ταγοί του μίσους, έφηβοι στην παρανοϊκή ηλιθιότητα φασιστικών επιφάσεων, το μέλλον μου, το παρόν μου. Πού βρίσκομαι? 


Βρίσκομαι βαθιά μες στην αντίληψη μιας κοινωνίας μηρυκαστικών, όπου η μόνη ελευθερία που μοιάζουν να έχουν τα μέλη της είναι η ελευθερία να διαλέξουν μέγεθος κελιού. Και το πιο παράδοξο είναι ότι συνήθως διαλέγουν τα πιο μικρά κελιά. Και μετά κάνουν πως δεν τα διάλεξαν και χτυπιούνται με μανία στους τέσσερις τοίχους ώσπου να ματώσουν. Θα φτάσουν στο σημείο να πεθάνουν ή να σκοτώσουν για να βγουν. Και φυσικά δεν επιθυμούν καν να βγουν. Διότι το κλειδί ήταν πάντα επάνω στην πόρτα. 

Αλήθεια, ήταν πάντα εκεί. Συνέβη και το είδα. Κι άνοιξα. Και βγήκα.
Απλά, σαν το φως όταν ξημερώνει. Όμορφα, σαν μια νεράιδα που χορεύει στο όνειρό σου. Με συγχώρησα που έμεινα τόσο καιρό εκεί μέσα κι έτσι συγχωρώ κι εσένα που πασχίζεις μάταια τόσον καιρό και δε θες ν' ακούσεις πόσο απλό είναι να δραπετεύσεις από αυτό το μαρτύριο. 

Μέσα στην ασχήμια του κελιού σου δε θα μπω. Μην προσπαθήσεις να με σύρεις. Θέλεις να σε μισήσω, αλλά αυτό δε μπορεί να συμβεί πια. Ξέρεις το δρόμο, είναι πολύς κόσμος έξω, μια μέρα θα αδειάσετε όλοι τα κελιά σας
και δε θα κρατάω πια τα μάτια μου κλειστά.



*Οι στίχοι είναι από τραγούδι του Άκη Πάνου στην αρχική του μορφή. Το τραγούδησε ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης και λογοκρίθηκε από τη χούντα ως "κομμουνιστικού περιεχομένου"

[Οι λέξεις και τα πράγματα]

Γενέθλιος τόπος αυτού του βιβλίου είναι ένα γραφτό του Borges. Είναι το γέλιο που προκαλεί η ανάγνωσή του και που κλονίζει όλες τις οικειότητες της σκέψης- της δικής μας: που ανήκει στην εποχή και στη γεωγραφία μας-, το γέλιο που ταράζει όλες τις ταχτοποιημένες επιφάνειες και όλα τα επίπεδα, όσα σωφρονίζουν για λογαριασμό μας τη δαψίλεια των όντων, κάνοντας να ταλαντεύεται και να ανησυχεί επί μακρόν η χιλιόχρονη πρακτική μας του Ίδιου και του Άλλου. Αυτό το γραφτό αναφέρει "μια κάποια κινέζικη εγκυκλοπαίδεια" όπου διαβάζουμε ότι 

"τα ζώα διαιρούνται σε

α) όσα ανήκουν στον Αυτοκράτορα
β) στα ταριχευμένα
γ) στα εξημερωμένα
δ) στα χοιρίδια του γάλακτος
ε) στις σειρήνες
στ) στα μυθικά
ζ) στους ελεύθερους σκύλους
η) σε όσα περιλαμβάνονται στην παρούσα ταξινόμηση
θ) σε όσα παραδέρνουν σαν παλαβά
ι) στα αναρίθμητα
κ) στα σχεδιασμένα με πολύ λεπτό χρωστήρα από τρίχωμα καμήλας κτλ
λ) σε όσα μόλις έσπασαν το κανάτι
μ) σε όσα από μακριά μοιάζουν με μυίγες"

Μέσα στην έκπληξη από τούτη την ταξινόμηση, αυτό που αγγίζουμε με ένα άλμα, αυτό που προς όφελος του μύθου μας φανερώνεται ως εξωτικό θέλγητρο μιας άλλης σκέψης, είναι το όριο της δικής μας: η γυμνή αδυναμία μας να σκεφτούμε αυτό το πράγμα. 

[πρόκειται για την πρώτη παράγραφο του προλόγου από το βιβλίο "Οι λέξεις και τα πράγματα" του Μισέλ Φουκώ, σε μετάφραση Κωστή Παπαγιώργη, εκδόσεις Γνώση]

Τι θα εγώ - Suheir Hammad

Δεν θα
χορέψω υπό τα πολεμικά σου
τύμπανα. Δεν θα
δώσω την ψυχή μου ούτε
τα κόκαλά μου στα πολεμικά σου
τύμπανα. Δεν θα
χορέψω στο ρυθμό σου. Ξέρω αυτόν τον ρυθμό. 
Είναι άψυχος. Το δέρμα
που χτυπάς μου
είναι οικείο. Ήταν
ζωντανό κάποτε
κυνηγημένο κλεμμένο
τεντωμένο. Δεν θα
χορέψω στον κρουστό
σου πόλεμο. Δεν θ' αναπηδήσω
στριφογυρίσω σπάσω για σένα.
Δεν θα μισήσω για χάρη σου ούτε καν θα σε
μισήσω. Δεν θα 
σκοτώσω για χάρη σου. Κυρίως
δεν θα πεθάνω
για χάρη σου. Δεν θα θρηνήσω
τους νεκρούς δολοφονώντας ούτε
αυτοκτονώντας. Δεν θα πάρω το μέρος
σου ούτε θα χορέψω υπό τον ήχο της βόμβας
επειδή όλοι οι άλλοι
χορεύουν. Όλοι μπορούν να κάνουν
λάθος. Η ζωή είναι δικαίωμα όχι
παράπλευρη ή περιστασιακή.
Δεν θα ξεχάσω από πού 
κατάγομαι. Θα
φτιάξω τα δικά μου τύμπανα. Θα μαζέψω τους αγαπημένους μου
γύρω τους και το τραγούδι μας θα γίνει
χορός. Το
μουρμουρητό μας θα γίνει χτύπος.
Δεν θα με παίξουν. Δεν
θα δώσω τ' όνομά μου
ούτε τον ρυθμό μου στον δικό σου
χτύπο. Θα χορέψω
και θ' αντισταθώ και θα χορέψω και
θα επιμείνω και θα χορέψω. Το καρδιοχτύπι αυτό είναι
δυνατότερο από
τον θάνατο. Τα πολεμικά σου τύμπανα δεν είναι
δυνατότερα από τούτη την ανάσα.



Η Suheir Hammad είναι Παλαιστίνια ποιήτρια. Αναδημοσιεύω εδώ ένα ποίημα από το αφιέρωμα στο τελευταίο τεύχος (8) του περιοδικού ΤΕΦΛΟΝ  http://teflon.wordpress.com/

[Είμαι Εκείνο]

"Τι γνωρίζετε πραγματικά για τον εαυτό σας; Μπορείτε μόνο να είστε ό,τι είστε στην πραγματικότητα. Μπορείτε απλώς να φαίνεστε ό,τι δεν είστε. Ποτέ δεν έχετε απομακρυνθεί από την τελειότητα. Κάθε ιδέα για αυτοβελτίωση είναι συμβατική και λεκτική. Όπως ο ήλιος δε γνωρίζει το σκοτάδι, έτσι κι ο Εαυτός δε γνωρίζει το μη-εαυτό. Είναι ο νους που, γνωρίζοντας το άλλο, γίνεται το άλλο. Εντούτοις ο νους δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο εαυτός. Είναι ο εαυτός που γίνεται ο άλλος, ο μη-εαυτός, κι ωστόσο παραμένει ο εαυτός. Όλα τα άλλα είναι υποθέσεις. Όπως ακριβώς ένα σύννεφο σκιάζει τον ήλιο χωρίς να τον επηρεάζει κατά κανένα τρόπο, έτσι κι οι υποθέσεις σκιάζουν, θολώνουν την πραγματικότητα χωρίς να την καταστρέφουν. Η ίδια η ιδέα της καταστροφής της πραγματικότητας είναι γελοία. Ο καταστροφέας είναι πάντα πιο πραγματικός από το καταστρεφόμενο. Η πραγματικότητα είναι ο έσχατος καταστροφέας. Κάθε χωριστικότητα, κάθε είδος αποξένωσης και αλλοτρίωσης, είναι ψεύτικο. Όλα είναι ένα. Αυτή είναι η τελική λύση και διάλυση κάθε σύγκρουσης"


"τυχαίο" απόσπασμα από το "Είμαι Εκείνο", Συνομιλίες με το Σρι Νισαργκαντάττα Μαχαράτζ

Έξοδος

Να'χα ένα βλέμμα
που καίει ό,τι μπορεί
να ονομάσει,
φωτιά θα γίνονταν 
τα περιττά.
Τα σημαντικά, οι έννοιες
με τα χίλια δυο συνώνυμα
πλουμιστά ονόματα
που μονοπώλησαν 
τις αγωνίες μου
Στάχτη θα έκανα
όλα αυτά
που καμώνονται
πως μας κρατάνε μακριά
Όλα θα'ταν εδώ
Θα άπλωνα ό,τι θα είχε μείνει
από την καρδιά μου
και θα σε άγγιζα

Ξύπνα με

Μηδέν πάει να πει συν-πλην
Συνήθισα να αξιολογώ και τα 'χω βρει μπαστούνια μ' αυτό το μηδέν-κενό που απομένει άμα διώξω τη σαβούρα που έχει κάτσει πάνω τόσα χρόνια. 
Γιατί δεν είναι για να χαρείς, μα ούτε και για να λυπηθείς.
Μη αξιολογήσιμο μηδέν- κενό.
Σαν κόμπος όχι και τόσο σφιχτός.
Σαν αλυσίδα ελευθερίας. 
Σα φτερά σκλαβιάς.
Σαν ποιητικό σχήμα που δεν το χωράς και κλείνεις αγαναχτισμένος το βιβλίο.
Αλλά πάλι, όχι αγανάχτηση. 
Αγωνία, επιμονή, λαχτάρα.
Για τι?
Για να αποκτήσεις κάτι που ήδη έχεις. 
Για να γίνεις κάτι που ήδη είσαι.
Για να θυμηθείς τι έχει γίνει ενώ ξέρεις ότι όλα είναι τώρα.
Το ρολόι σταμάτησε για πάντα κι εσύ τώρα άρχισες να βιάζεσαι και να αγχώνεσαι ότι δεν θα προλάβεις.
Άλλαξε μια για πάντα. Όλο το σκηνικό.
My life revisited.
[...]
Αν γυρνούσα πίσω δεν θα ήταν σώμα.
Παύση.
Γυρνάω πίσω. Δεν είναι σώμα. Είναι μνήμη.
Μοιάζουμε.
"Γλυκό το όνειρο φοβάμαι μην ξυπνήσω"
Μπορώ να είμαι αυτός που ονειρεύεται κι όχι το όνειρό μου?
Κι αν στ' αλήθεια είμαι αυτός που ονειρεύεται τότε πρέπει να είμαι μαζί με όλους όσους ονειρεύονται. 
Και πότε θα ξυπνήσουμε? 
Γιατί κοιμηθήκαμε τόσο?
Ξύπνα με
Ξύπνα με , τώρα!
Θέλω να ξυπνήσω...
Θέλω να σε βρω εκεί
Που δεν είσαι σώμα, ούτε λέξεις
Μην κοιμηθείς ξανά, ξύπνα με
Ξύπνα με, έρχομαι

 

Στάση

Γνωρίστηκαν μερικά λεπτά νωρίτερα. Εκείνος αμήχανος, άναψε τσιγάρο καθώς ανηφόριζαν προς την πλατεία. Εκείνη αμήχανη, σταμάτησε να χαϊδέψει το σκυλί στη μέση του δρόμου. Ένα ταξί στρίβει στη Μεταξά.  

(κάποιο βράδυ, μήνες μετά, έτυχε να μάθω την κατάληξη της διπλής αμηχανίας που απαθανάτισα. τι απέγινε ο σκύλος και η κούρσα δεν έτυχε να μάθω ως τώρα)

Γράμματα στη γυναίκα μου (2) - Νίκος Καζαντζάκης

Αγαπημένη,
μου περιγράφεις με λόγια παθητικά την άνοιξη της Ελλάδας. Ναι, ξέρω τη σκηνοθεσία: οι μυγδαλιές ανθίζουν, οι ακακίες, οι λεμονιές, η γης γιομίζει χαμομήλι, έρχονται τα χελιδόνια. Κάθεσαι στον ήλιο, το κεφάλι σου, η ράχη σου, το μυαλό σου θερμαίνουνται, νύστα ανάλαφρη σε κυριεύει. -Είναι η άνοιξη της Ελλάδας.

Εδώ ξεσπάει μια άλλη άνοιξη. Τα χελιδόνια εδώ είναι φριχτά, δε μπορείς να τ' αντικρύσεις χωρίς να σε κυριέψει τρόμος. Παράλυτοι είναι ξαπλωμένοι στα πεζοδρόμια και φωνάζουν. Αξιωματικοί, στρατιώτες χωρίς πόδια, χωρίς χέρια, χωρίς μάτια, κάθουνται στις γωνιές και ζητιανεύουν. Τα μικρά παιδιά, απόξω από τα μεγάλα ξενοδοχεία μαζεύονται κι ως ανοίξει η πόρτα χύνουνται μέσα κι αρπάζουν κάτω από τα τραπέζια τα ψίχουλα.


Σα βραδιάζει, γυναίκες στέκουνται ένας σωρός στην άκρα του δρόμου και λένε λόγια τρυφερά στους διαβάτες, γιατί δεν έφαγαν όλη μέρα. Η αστυνομία οργάνωσε ιδιαίτερη υπηρεσία, τη νύχτα, για να εμποδίζει τις μητέρες να πέφτουνε με τα παιδιά τους στον ποταμό.


Χτες είδα μια γυναίκα στις σκάλες ενός Υπουργείου με το πόδι απάνου στ' άλλο και φαινόταν η γύμνια της. Ήτανε λυπημένη και κυνική και χλωμότατη από την πείνα. Τι λεπτομέρεια βέβαια να νοιάζεσαι για ντροπή και για γύμνια, τη στιγμή που ψοφάς από την πείνα. Η "αιδώς" είναι πολυτέλεια για τους πλούσιους.


Και συνάμα δίπλα από τη φρίκη τούτη ξετσίπωτος χορός, μουσική τσιγγάνικη, γυναίκες γυμνές που τραγουδούν, άντρες ολοκόκκινοι από το μπιφτέκι και τη λαγνεία.


Θε μου, φωνάζω, πότε θα κατέβεις στα θεμέλια της γης ν' αδράξεις τους στύλους που την κρατούν και να τους σείσεις -κι ας χαθεί η ψυχή μου. Ναι, καλύτερα ένα τρομερό τέλος παρά ένας τρόμος χωρίς τέλος!


Θυμούμαι μιαν άνοιξη- από τους Δελφούς ως την Αράχωβα ο δρόμος είχε γιομίσει αγριόροδα. Στάθηκα κρατώντας την καρδιά μου κι ένιωθα τα δάκρυά μου να τρέχουν. Πόσο γλυκά κατέβαινε τότε η Πνοή απάνω μου κι απάνου στη γης! Μα ο άνθρωπος σήμερα που πονάει και βλέπει δε μπορεί πια να ζει το ειδύλλιο. Μετατοπίστηκαν τα ρόδα, αλλάξανε φύση οι μεγάλοι χαιρετισμοί. Περπατώ, κοιτάζω τις ζωγραφιές στα Μουσεία, ακούω τους σοφούς στα Πανεπιστήμια. Πέρυσι ακόμα τι χαρές! Μα σήμερα νιώθω πως όλα τούτα είναι ανάξια, μάσκες γαληνές για να σκεπάσουν τη φοβερή αλήθεια, προσωπεία για τους άναντρους.


Αχ! αν ήξερες, Αγαπημένη, πόσο υποφέρω χωρίς καμμιάν ελπίδα και συνάμα χωρίς καμμιά λιγοψυχιά. Οι χαρές που είχα εδώ, όντας πρωτοήρθα, εξαφανίστηκαν. Η μουσική πρέπει νάναι εξαίρετη για να μπορέσει μια στιγμή να με κυριέψει. Μα αντιστέκομαι, δε θέλω το όπιο αυτής της ωραιότητας. Κάποτε, ένα ωραίο ζωγραφικό έργο με συναρπάζει, μα όχι γιατί είναι ωραίο, μα γιατί είναι μια κραυγή διαμαρτυρίας, ένα χρώμα, μια γραμμή που υψώνεται μέσα σ' ένα στενό ξύλινο περβάζι και διαμαρτύρεται.


Τι χαρές μου είχανε δώσει χρόνια και χρόνια τ' αγάλματα τα ελληνικά κι οι ζωγραφιές της αναγέννησης! Τώρα ένα μίσος νιώθω αλλόκοτο, ξαναζεί μέσα μου η σκοτεινή, γόνιμη δύναμη των πρώτων πιστών ενάντια στις θεία ισορροπημένες μορφές των περασμένων θρησκειών.


Αρχίζω πια να θεωρώ την τέχνη τούτη σαν έχτρα. Δίνει γαλήνη στον άνθρωπο περσότερη απ' ότι χρειάζεται σήμερα, τον παρηγοράει, του μετατοπίζει τη συγκίνηση, του ειρηνεύει την αγανάκτηση. Συχνά οι μορφές αυτής της ωραιότητας παραπλάνησαν και τις πιο εκλεκτές ψυχές και τις απομάκρυναν από το οδυνηρό, άμορφο, αβέβαιο σύγχρονο χρέος τους.
Πάω συχνά όπου μαζεύονται οι εργατικές μάζες και κοιτάζω: τα πρόσωπα είναι λιγνά, τα χέρια είναι σκληρά και σαλεύουνε βαριά κι αδέξια, τα κορμιά έχουνε στραβώσει και φαγωθεί από τη δουλειά. Μια μυρωδιά ανεβαίνει κρασιού και καπνού και σου ρχεται να λιγωθείς. Είναι η μυρωδιά του νέου σταύλου, όπου ξαναγεννιέται ο Θεός.


Ο ρήτορας μιλάει, λέει και ξαναλέει τα αιώνια μαγικά λόγια: "Δικαιοσύνη! Ελευθερία!" και κάτου η μάζα τ'ακούει και μουγκρίζει. Πότε μια γυναίκα, πότε ένας άντρας από τους ακροατές πετιέται, λέει ένα λόγο, άλλοι λαβαίνουνε μέρος, ο χορός δένεται, οι ήρωες ξεκαθαρίζουνται, ξετυλίγουνται οι περιπέτειες, ο έλεος ανεβαίνει.


Το νιώθεις πως όλοι τούτοι οι αργάτες, γυναίκες και άντρες, που φωνάζουν, όλη η σκοτεινή μάζα που ψάχνει ζητώντας την έξοδο, είναι πάλι το τεράστιο μαρτυρικό σώμα του Διόνυσου που το μέλισαν οι άνομες δυνάμεις και τώρα σπαράζεται στη γης. Είναι ο Χριστός που σταυρώνεται απάνου στην ανθρώπινη σάρκα, πονάει, διψάει και ρωτάει μ' αγωνία: Πατέρα, Πατέρα, γιατί με εγκατέλειπες;


Δεν είναι μήτε ο Χριστός, μήτε ο Διόνυσος. Τι ανάγκη έχουμε εμείς από τα παλιά παραμύθια; Είναι ο άνθρωπος που πεινάει και φωνάζει. Είναι ο άνθρωπος που είναι σκλάβος και μάχεται για λευτεριά. Ποίησες δε χρειαζόμαστε, αλληγορίες δε θέμε. Με στέρεο νου, με καρδιά που χτυπάει μισώντας, αγαπώντας, αντικρύζουμε τη σύγχρονη φρίκη. Ποιες είναι οι σύγχρονες αγωνίες κι ελπίδες; Ποιο είναι το σύγχρονο χρέος; Πώς μπορούμε να συνταιριάσουμε τη σκέψη και την πράξη μας με το γενικό ρυθμό που κυβερνάνε την ανήλεη έφοδο της ζωής;


Ένας παλιός κόσμος γκρεμίζεται, ένας καινούριος κόσμος ψάχνει με παράφορη ελπίδα, μέσα στο αίμα και τη δυστυχία, να γεννηθεί. Βρισκόμαστε στο κρίσιμο και βίαιο στάδιο όπου η δυναστευόμενη τάξη οργανώνεται, παίρνει συνείδηση της δύναμής της, άρχισε τον αγώνα, προχωρεί, υποχωρεί, ξαναρχίζει, ωσότου αστράψει η μοιραία νίκη- κι όπως στάθηκε πάντα ο νόμος η κυριάρχη τάξη γκρεμιστεί κι οι σημερινοί δυναστευόμενοι γίνουν δυνάστες.


Οι αργάτες δεν αποτείνουνται πια στη φιλανθρωπία και στην καλή θέληση των αστών, μήτε πλανιούνται με τις απλοϊκές ελπίδες πως ειρηνικά θα μπορέσουνε να λυτρωθούν. Νιώθουν πως μονάχα με τη βία κι ύστερα από μακροχρόνιο, όλο λύσσα, πόλεμο οι κυρίαρχοι θ' αφήσουν την εξουσία. Καμιά πια πίστη πως υπάρχει μέλλουσα ζωή, όπου τάχατε θα βρούνε δικαιοσύνη, δεν τους παραπλανάει ν'αναβάλλουνε σε μεταθανάτια ζωή την εκδίκηση. Η γης τούτη είναι η Κόλαση, η γης τούτη είναι κι η Παράδεισο. Τούτη είναι η τωρινή και η μέλλουσα ζωή. Απάνου στην τραχιά τούτη φλούδα της γης πρέπει να πολεμήσουμε, εδώ να ξεσπάσει η τιμωρία, εδώ να χαρούμε το μίσος και την αγάπη.


Στηρίζουνται οι νέοι σκλάβοι μονάχα στις ατομικές, οργανωμένες δυνάμεις τους. Η ικανότητα των χεριών τους και του μυαλού τους, τίποτα άλλο δε μπορεί να τους σώσει. Κοιτάζουνται απάνου από τα γεωγραφικά σύνορα των Πατρίδων, οι αδικημένοι σμίγουν τα χέρια, αναγνωρίζουνται αδερφοί. Κοινές ελπίδες τους θερμαίνουν, κοινές δυστυχίες, κοινό μίσος, πειθαρχούν όπως όλοι οι πιστοί, συντάζουνται ολοένα για έφοδο.
Μια νέα πίστη αναταράζει πάλι τις μάζες. Μέσα στα ζοφερά αργαστήρια της σάρκας τους, όλο βάρος ακόμα και σκοτάδι, δουλεύουν νέα οράματα. Μετατοπίζουνται οι αρετές, δημιουργούνται καινούριες, ο πόλεμος αποχτάει νέα, ανώτερη δικαιολογία. Πολλά που αγαπούμε ακόμα από ιερή παράδοση, από κληρονομικές συνήθειες, από στενά νοητικά επιχειρήματα, πρέπει να τα θυσιάσουμε ηρωικά. Μαζί τους θα ξεριζωθεί κι ένα κομμάτι καρδιά. Μα έτσι ανανιώνεται μονάχα η σάρκα και το πνέμα του ανθρώπου.


Ανατροπή για να ξανακαινουριώσει ο κόσμος, "Εκπύρωση", όπως έλεγαν οι αρχαίοι στωικοί, να ποιο είναι το χρέος κάθε σκεφτόμενου σήμερα μέσα σε τόσο ανήθικο κι ανέλπιδο χάος. Ν' ανοιχτεί άβυσσο, φοβερότερη ακόμα, ανάμεσα καλού και κακού, να πληθύνει η αδικία, να κατέβει η Πείνα και να θερίσει τα σωθικά μας- αλλιώς δε σωζόμαστε.


Ένα μίσος ξεσπάει μέσα μου, Αγαπημένη. Είναι ανένδοτο γιατί κατέχει πως αυτό, καλύτερα, βαθύτερα από τις αναιμικές αγάπες, δουλεύει τον έρωτα. Νιώθω πως ο πόλεμος είναι σήμερα ο θεός Απόλλωνας που οδηγάει τις εννιά Μούσες. Γιατί η εποχή μας δεν είναι στιγμή ισορρόπησης, οπόταν η υποταγή, η γαλήνη, η σιωπή, η ομορφιά είναι μεγάλες αρετές. Ζούμε τη φοβερή έφοδο, χιμούμε για να κυριέψουμε μια νέα, πλουσιότερη ισορροπία. Γι' αυτό σήμερα η ανοχή είναι αθλιότητα κι αναντρία.
 
Νάμαστε απροσάρμοστοι, να η μεγάλη αρετή μας. Να μη βολευόμαστε, νάμαστε ανυπόμονοι, σκληροί, γιομάτοι ανησυχία και πίστη, να θέμε το αδύνατο- σαν τους ερωτευμένους. Να ξέρουμε πως ό,τι λένε σήμερα δικαιοσύνη είναι οργανωμένη αδικία, κι ό,τι λένε ηθική είναι η βολική, ταπεινή συνεννόηση των άναντρων. Και να μην το ανεχόμαστε.


Τέτοια η φλογερή προπόνησή μας. Κάθε μέρα κι όλο βαθύτερα στερεώνεται μέσα μου μια πεποίθηση που εξηγάει τις σύγχρονες κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές, πνεματικές ανησυχίες: Μπαίνουμε σ' ένα καινούριο Μεσαίωνα. Πρέπει καλά να βάλουμε στο νου μας πως δεν παραδίνουμε στα παιδιά μας ειρήνη μα πόλεμο. Εμείς σπέρνουμε τον άνεμο, αυτά θα θερίσουν την τρικυμία. Καινούριοι πόλεμοι, πολύχρονοι, δίχως έλεος, με μικρά διαστήματα ανακωχής κι αβέβαιης ειρήνης αρχίζουνε. Στην αρχή ανάμεσα ακόμα σε πατρίδες και κοινωνικές τάξεις και τέλος θα ξεσπάσουν καθαροί οι αγώνες των τάξεων.


Οι αστοί είναι ακόμα πολύ δυνατοί, καλά οργανωμένοι κρατούνε στα χέρια τους όλα τ'άρματα, το μυαλό τους είναι όλο πανουργία και δύναμη. Οι αργάτες δεν είναι ακόμα δυνατοί, δεν είναι ακόμα στέρεα οργανωμένοι, πέφτουνε στις παγίδες των αστών, ξεγελούν την πείνα τους γλείφοντας τα κόκκαλα που τους ρίχνουν οι πονηροί χαροκόποι.


Αυτό το μεσοβασιλίκι- μια τάξη ξεπέφτει, η άλλη δεν έχει ακόμα τη δύναμη να τη διαδεχτεί- το ονομάτισαν πάντα Μεσαίωνα. Μπαίνουμε σ' ένα θαμαστό, επικίντυνο, σκληρό, μακροχρόνιο Μεσαίωνα. Πολύ απλοϊκοί, πολύ αγαθοί, χορτοφάγοι και θεόσοφοι μου φαίνουνται οι σύγχρονοι ειρηνικοί αναμορφωτές και καλητερευτές της εποχής μας. Σε άλλους καιρούς, όταν μια θρησκευτική πίστη έθρεφε τους ανθρώπους, καλά είσαν τα ξόμπλια στα κράσπεδα του Θεού, καλοί είσαν οι ασκητές, καλοί κι οι καβαλάρηδες στα αετώματα, καλό το τραγούδι που δοξολογούσε την αρετή, το Θεό, τη γυναίκα. Ωραίο πολύ ήταν το παγόνι της ομορφιάς με τ' ανοιχτά πολύχρωμα φτερά στα πόδια του Υψίστου.


Σήμερα όλα τούτα τ' αντικρύζει η ψυχή μου μ' αγανάχτηση. Με αηδία. Ο αέρας άλλαξε, αναπνέμε μιαν άνοιξη βαριά, γιομάτη θειάφι. Φωνές σηκώνουνται. Ποιος φωνάζει; Εμείς φωνάζουμε, τα δέντρα, τα ζώα, τα πλήθη! Κι ύστερα σιωπή. Ξεχνάμε από τεμπελιά, από συνήθεια, από φόβο. Μα ξάφνου πάλι η κραυγή σκίζει τα σωθικά μας. Γιατί η κραυγή τούτη δεν είναι απόξω, δεν είναι μακριά, δεν έρχεται για να μπορούμε να ξεφύγουμε- μέσα στην καρδιά κάθεται η κραυγή και φωνάζει.
 
Η αγωνία εδώ του λαού, η πείνα, η ατιμία, η αγανάχτηση με διαποτίζουν, αναπνέω την αποσύνθεση και συνάμα τη χαρά, τη μυστηριώδικη χαρά που μας κυριεύει μπροστά στην αποσύνθεση- σα να ξέραμε πως η αποσύνθεση είναι η μία, η πρώτη όψη της ανάστασης.


Μια νύχτα είχα ξυπνήσει τρομαγμένος γιατί κάποιος στ' όνειρό μου φώναξε τ' όνομά μου. Και το απλότατο αυτό φώναγμα μου φάνηκε σα νάχε τόσο βαρύ περιεχόμενο που ένιωσα να τρέμω, σα να με φώναζε στη μάχη ένας στρατηγός, σα να δεχόμουν εντολή μεγάλη, προσταγή να πεθάνω. Εδώ, περπατώντας τους δρόμους ακούω ολούθε κραυγές να φωνάζουν τον κάθε διαβάτη με τ' όνομά του.


Συχνά έτσι σε συλλογούμαι, Αγαπημένη, με αγανάχτηση, με θλίψη.
Συλλογούμαι τη μεγάλη σου δύναμη, που ξοδεύεται, εκεί κάτου, στην άμυνα. Άμυνα να μην ξεπέσεις, να μην αφομοιωθείς, να στέκεσαι λίγο όρθια.


Αχ! πότε να συνεργαστούμε, όλοι μαζί, σε μιαν επίθεση!

Ponte Milvio

Ένα λουκέτο, δυο αρχικά χαραγμένα πάνω και το κλειδί για πάντα χαμένο στο ποτάμι. Η αλάνθαστη συνταγή του εφηβικού "για πάντα μαζί" βρήκε μαζικά στέγη σε μια γριά καλοστεκούμενη γέφυρα 22 και κάτι αιώνων. Πάω στοίχημα πως η γριά ξανάνιωσε με τα νεανικά καμώματα, ωστόσο, οι υπεύθυνοι θεώρησαν πως υπάρχει κίνδυνος να καταστραφεί, κι έτσι,πάνε, ξηλώθηκαν όλοι οι όρκοι αιώνιας αγάπης κι έμεινε πάλι με μόνη παρέα τον Τίβερη- αυτός τουλάχιστον είχε ακόμη τα κλειδιά.

[Στον Κήπο του Αγαπημένου] - Τζελαλαντίν Ρουμί

Κάθε μέρα η καρδιά μου θρηνεί
Κάθε νύχτα γίνεται πέτρα.

Η ιστορία του έρωτά μου
είναι γραμμένη με αίμα
πάνω στο πρόσωπό μου.
Ζητώ από τον Αγαπημένο μου να τη διαβάσει. 
Εκείνος μου ζητάει να την αγνοήσω.


Απόδοση Καδιώς Κολύμβα/ Εκδόσεις Αρμός

Γελάω

                   γιατί          


                                δε   μπορώ

                                       
                   ούτε να μιλήσω



            ούτε να σωπάσω